De intensive care en PACU

De intensive care

Sommige patiënten hebben intensieve zorg nodig. Bijvoorbeeld na een ingewikkelde operatie zoals een hartoperatie. Of als ze kwetsbaar zijn vanwege hun leeftijd of gezondheid. Zij gaan naar een IC-afdeling of naar de PACU. Intensive care (IC)-geneeskunde is voor patiënten die gespecialiseerde behandeling en bewaking nodig hebben en eventueel overname van belangrijkste lichaamsfuncties. De kennis en vaardigheden van de anesthesioloog tijdens een operatie (peroperatieve zorg), gebruikt hij voor ernstig zieke patiënten buiten de operatiekamer. Andersom is de IC-kennis ook handig in de operatiekamer. Anesthesioloog-intensivisten combineren de perioperatieve zorg (na de operatie) en de IC. Beide gebieden hebben daar voordeel van. Hierdoor is de IC van oorsprong een anesthesiologische aangelegenheid. 

Patiënten kunnen ook via andere afdelingen op de IC terechtkomen. Vanuit andere specialismen is ook belangstelling voor de IC ontstaan. Tegenwoordig hebben intensivisten verschillende basisspecialismen. Ongeveer 45 procent is anesthesioloog-intensivist en 45 procent internist-intensivist. De overige intensivisten (ongeveer 10 procent) bestaan uit cardiologen, neurologen, longartsen, chirurgen en neurochirurgen. De IC-geneeskunde is daardoor multidisciplinair en dat is van grote waarde voor de patiënt. Bram Heijnen, anesthesioloog-intensivist in het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein en voormalig voorzitter van de sectie intensive care NVA zegt daarover: ‘Het is de kracht van de IC dat er mensen samenwerken die zowel beschikken over de echt specifieke kennis van hun basisvakgebied als over de IC. Daardoor kun je optimale zorg voor de IC-patiënt leveren.’

Lees ook: Medisch Contact - Thema Anesthesiologie

De PACU: intensive zorg na de operatie voor 24 tot 48 uur

In ongeveer twintig ziekenhuizen kunnen patiënten ook terecht op één van de honderd beschikbare PACU-bedden (Post Anaesthesia Care Units). De PACU en IC leveren beide intensieve postoperatieve zorg. De PACU is speciaal ingericht voor patiënten die geopereerd zijn, waarbij continue monitoring (bewaking) noodzakelijk is en acuut moet worden kunnen ingegrepen op circulatie, ademhaling of ademweg, maar geen dialyse of langdurige ondersteuning nodig hebben. Meestal liggen patiënten tussen de 24-48u op de PACU afdeling voordat ze naar de afdeling gaan. IC-zorg is voor deze patiënten in feite niet noodzakelijk, op de PACU kan passende zorg worden geboden door anesthesiologen in samenwerking met (anesthesioloog-) intensivisten. Tijdens de coronapandemie hebben we gezien dat als er veel patiënten langdurig op de IC moeten verblijven de doorstrom stokt en operaties niet door kunnen gaan. Nog steeds zijn we bezig met inhaalzorg. Om ervoor te zorgen dat dat in de toekomst niet meer kan gebeuren en we nu patiënten kunnen helpen die al lang operatie wachten, pleit de NVA ervoor het aantal PACU bedden in Nederland structureel op te hogen naar 350 à 450 bedden. Daardoor komt er een betere doorstroom en is het doorgaan van de operatie niet afhankelijk van het wel of niet beschikbaar zijn van een IC-bed. Zo kunnen we meer patiënten helpen en goede zorg garanderen.