NVA: laat regio’s van elkaar leren bij het terugdringen van langdurig opioïdengebruik

Eerste daling sinds 2023; NVA wil succesvolle regionale werkwijzen breder toepassen en pleit voor tijdige toegang tot passende pijnzorg

Voor het eerst sinds 2023 daalt het aandeel patiënten dat langer dan drie maanden sterkwerkende opioïden verstrekt krijgt: 34,1 procent in 2025, tegen 34,6 procent in 2024. Het gaat om ongeveer 94.000 patiënten. Dat blijkt uit de nieuwe themarapportage Opioïden van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (IVM).
De Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA) noemt de daling bemoedigend. In bijna twee derde van de regio’s nam het langdurig gebruik af. Tussen regio’s blijven de verschillen groot: in Zeeuws-Vlaanderen kreeg ruim 44 procent van de gebruikers langer dan drie maanden opioïden verstrekt, terwijl de laagste percentages in Noord-Holland lagen.


“In een flink aantal regio’s gebeurt iets dat werkt. Wat daar is opgebouwd, hoeft een andere regio niet zelf opnieuw uit te vinden,” zegt anesthesioloog-pijnspecialist Lennart Wasmoeth, voorzitter van de Sectie pijn- en palliatieve geneeskunde van de NVA. 
Het IVM wijst zelf op Arnhem, waar huisartsen en apothekers in 2020 werkafspraken maakten over onder meer de afleverduur van het eerste recept en extra controle op herhaalmedicatie. Die regio scoort jaren later nog altijd hoog op het volgen van de richtlijn. Volgens de NVA laat dat zien hoe lang regionale afspraken doorwerken. De cijfers tonen waar de verschillen zitten; wat erachter zit weten de huisartsen, apothekers en pijnspecialisten in de regio zelf. Daarom pleit de NVA voor structurele uitwisseling tussen regio’s over wat aantoonbaar helpt.

Daarnaast sluit de NVA zich aan bij de oproep van het IVM aan het ministerie van VWS en zorgverzekeraars om financiële en organisatorische barrières voor afbouwtrajecten te verminderen.
“Een opioïde afbouwen vraagt dat er iets voor in de plaats komt. Wachten patiënten maanden op behandeling van de pijn zelf, dan is de medicatie het enige wat ze hebben.”

NAAR RAPPORT