Duurzaamheid • de anesthesiologie neemt het voortouw

“Intraveneus als het kan, damp als het moet. Wat begon als slogan is internationaal gepubliceerd en praktijk op de OK.

NVA — Duurzaamheidscampagne 2025

Anesthesiologische dampen zijn krachtige broeikasgassen. Een uur inhalatienarcose staat gelijk aan honderden kilometers autorijden. En toch was damp jarenlang de standaard omdat het vertrouwd was, makkelijk doseerbaar, goed te sturen. De NVA keerde dit om: intraveneuze anesthesie (TIVA) als voorkeurskeuze, inhalatie als gemotiveerde uitzondering. Dit uitgangspunt is verankerd in de module Duurzame Anesthesiologie in de Leidraad Perioperatieve zorg, ontwikkeld door de NVA met steun van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In 2025 toonde de anesthesiologie aan dat deze omslag ook wetenschappelijk en internationaal houdbaar is met een publicatie in de British Journal of Anesthesia en een bezoek aan China georganiseerd door de Nederlandse ambassade daar.

Campagne & publicatie

"Intraveneus als het kan, damp als het moet"

Anesthesiologen kiezen bewuster voor TIVA, documenteren die keuze beter, en bespreken het met patiënten als onderdeel van gedeelde besluitvorming. De norm is verschoven.

Behaalde resultaten

Rapport luchtbehandeling OK

Onderzoek naar de milieu-impact van luchtbehandeling op operatiekamers inclusief aanbevelingen voor normen en aanbesteding.

Rapport aangeboden aan VWS

De NVA bracht de duurzaamheidsbevindingen direct naar het ministerie als concrete beleidsonderbouwing. Zo wordt vakkennis omgezet in structurele normen.

Onderwijsmodule Groene OK

NIEUW

Duurzaamheid als structureel onderdeel van de anesthesieopleiding. Als belangrijke kerncompetentie.

TIVA versus dampanesthesie: de evidence achter een verschuivende norm

In 2025 promoveerde Jasper Kampman op zijn proefschrift Appropriate Care and Sustainable Anaesthesiology. Het onderzoek richt zich onder meer op de vergelijking tussen TIVA en dampanesthesie. De resultaten laten zien dat intraveneuze anesthesie vergelijkbare patiëntuitkomsten biedt, terwijl de milieu-impact aanzienlijk lager is. Daarmee levert het proefschrift een belangrijke wetenschappelijke onderbouwing voor een duurzamere anesthesiepraktijk.

De Dutch Approach: Nederlandse anesthesiologie loopt voorop in duurzame anesthesie

`A nationwide approach to reduction in anaesthetic gas use: the Dutch Approach to decarbonising anaesthesia`

Met de ‘Dutch Approach’ heeft de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA) een nationale, bottom-up aanpak ontwikkeld om de CO₂-uitstoot van anesthesie terug te dringen. De kern van deze aanpak is helder: waar mogelijk kiezen voor totale intraveneuze anesthesie (TIVA) en inhalatieanesthetica alleen gebruiken wanneer dat noodzakelijk is. Deze werkwijze, beschreven in een gepubliceerd artikel in het British Journal of Anaesthesia (BJA), verbindt professionele richtlijnen met structurele kwaliteitsmetingen. Daarmee realiseert Nederland een duidelijke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en groeit internationaal de belangstelling voor deze aanpak.

Duurzaamheid als onderdeel van goed vakmanschap

De anesthesiologie is een van de weinige medische specialismen die duurzaamheid niet als extern thema behandelt, maar als intrinsiek onderdeel van goed vakmanschap. Dat heeft zijn weerslag op de praktijk, op de opleiding en op het beleid. In 2025 werd die positie verder verankerd: in wetenschap, in instrumenten en in een internationale publicatie die het model exporteerbaar maakt.