Duurzame inzetbaarheid • investeren in de professional

Meer dan 95% van de anesthesiologen is trots op het werk dat ze doen. Die trots is het fundament. Maar fundamenten hebben onderhoud nodig en de cijfers vragen om actie.

Een zorgsysteem is zo sterk als de mensen die het dragen. Dat klinkt als een open deur maar in de praktijk een aandachtspunt. De NVA kiest er bewust voor die professional in beeld te houden. Niet als sluitpost, maar als vertrekpunt.

Opvallend uit de loopbaanmonitor

Meer dan 95% van de anesthesiologen is trots op het werk dat zij doen, een opvallend hoog percentage gezien de druk op de zorg. 

Combinatiefuncties zijn populair en worden door leden gezien als manier om het vak breed en betekenisvol te houden. Anesthesiologen die naast klinisch werk betrokken zijn bij onderwijs, onderzoek of beleid rapporteren een hogere werktevredenheid. Dat is geen toeval: het past bij een specialisme dat van nature over grenzen heen kijkt.

De uitkomsten van het Capaciteitsorgaan laat zien dat er mensen zijn die het vak verlaten voordat zij er echt in tot bloei hebben kunnen komen. En dat terwijl het vak zelf wordt ervaren als aantrekkelijk door de diversiteit. Door uitval te voorkomen pakt de NVA dit aan langs meerdere lijnen: in onderzoek, in programma’s en in concrete instrumenten voor de werkvloer. 

Resultaten enquete naar roostering, capaciteit en werkdruk onder anesthesiologen

In 2025 ontving de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA) signalen van vakgroepen die moeite hebben met het rondkrijgen van de dienstroosters. Om meer inzicht te krijgen in de omvang en oorzaken van deze problematiek startte de BeroepsBelangenCommissie (BBC) in de zomer een enquête onder alle vakgroepen.

Aan de enquête namen 26 ziekenhuizen deel, met een representatieve spreiding over academische en algemene centra van verschillende omvang. De resultaten laten zien dat anesthesiologen met grote toewijding werken, maar dat de druk op duurzame inzetbaarheid toeneemt. De BBC heeft de uitkomsten gebruikt als basis voor verdere gesprekken met de Werkgroep I’m Safe en het Bestuur om te verkennen welke stappen kunnen bijdragen aan een duurzame inzet van anesthesiologen.

Het anesthesiologisch team

Het anesthesiologisch team staat of valt als geheel. Duurzame inzetbaarheid van de anesthesioloog begint bij een goed functionerend team om hem heen, en vraagt om aandacht voor iedereen die dat team draagt.

Die inzetbaarheid stopt dan ook niet bij de anesthesioloog zelf. Het hele team draagt de werkdruk en verdient dezelfde aandacht. Daarom deden de NVA en de NVAM gezamenlijk onderzoek naar drijfveren, vertrekredenen en werkgeversaantrekkelijkheid. In 2025 brachten de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiemedewerkers (NVAM) en de NVA het werkplezier van anesthesiemedewerkers verder in kaart. Wat houdt mensen in het vak, en wat hebben zij nodig om duurzaam inzetbaar te blijven?

Naar de resultaten (afbeelding)

Doorontwikkeling van het Landelijk Opleidingsplan

Per 1 april 2025 trad het herziene Landelijk Opleidingsplan (LOP) voor de opleiding tot anesthesioloog in werking. Een belangrijke wijziging is de vermindering van het aantal EPA’s in het gemeenschappelijke deel van de opleiding. Deze aanpassing volgt uit signalen van aiossen en opleiders dat de administratieve belasting te hoog was. Naast minder EPA’s is daarom ook de procedure rond bekwaamverklaringen vereenvoudigd, zodat meer ruimte ontstaat voor waar het in de opleiding om draait: goede begeleiding en professionele ontwikkeling in het vak.

Daarnaast zijn verdere wijzigingen doorgevoerd om de opleiding flexibeler en transparanter te maken. Zo is de mogelijkheid voor aiossen verruimd om, in overleg met de opleider, maximaal 50% van de opleidingsduur (30 maanden) te volgen in één of meerdere opleidingsinstellingen met een gedeeltelijke erkenning. Ook is in het opleidingsplan transparanter vastgelegd in welke mate en op welke wijze ANW-diensten onderdeel zijn van de opleiding.

In 2025 zijn bovendien de EPA’s uit het differentiatiedeel herzien. Deze treden per 2026 in werking.

Investeren in leiderschap: Bestuursacademie

De NVA ontwikkelde samen met de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie een programma voor medisch specialisten die een leiderschapsrol (willen) vervullen binnen hun vakgroep, ziekenhuis of vereniging. Inmiddels hebben ook andere verenigingen zich aangesloten bij deze bestuursacademie, waaronder de NVvH en de NVIC. De kandidaatselectie en curriculumontwikkeling voor de komende lichting zijn afgerond. In het voorjaar van 2026 start de eerste groep deelnemers van dit gezamenlijke initiatief.

Goed leiderschap is een randvoorwaarde voor een duurzaam functionerend vakgebied.