Chronische pijn • van stille epidemie naar politieke agenda

Pijn is onzichtbaar, maar de gevolgen zijn dat niet. In 2025 maakte de NVA chronische pijn zichtbaar. In registraties, in richtlijnen en in de politiek.

Chronische pijn treft meer mensen dan kanker, diabetes en hartaandoeningen bij elkaar. Toch werd pijn jarenlang behandeld als iets wat er nu eenmaal bij hoorde, wat je moest leren accepteren. De NVA denkt daar anders over. Pijn is een aandoening. Pijn verdient een diagnose, een behandelplan en een specialist. Eén op de vier Nederlanders leeft met chronische pijn. Voor pijnspecialisten is dat een herkenbare werkelijkheid: pijn laat zich niet altijd eenvoudig wegcijferen. De nadruk op volledige genezing kan zowel patiënten als zorgverleners onder grote druk zetten. We leven bovendien in een tijd waarin veel maakbaar lijkt, en ook rondom pijnbehandeling houdt dat hardnekkige narratief stand. Het gevolg is vaak teleurstelling.

Door de aandacht te verschuiven naar herstel van functioneren en het versterken van eigen regie, kan vertrouwen groeien bij zowel patiënt als pijnspecialist. De NVA blijft zich inzetten voor toegankelijke en effectieve pijnzorg en werkt samen met beleidsmakers, artsen en patiënten om dit te realiseren. 
 

Lees de oplossingsagenda

Opoïden en verantwoord gebruik

Het rapport van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik was een bevestiging van wat de NVA al langer signaleerde: opioïden zijn een symptoom van een dieper probleem. Er is onvoldoende toegang tot goede pijnzorg, waardoor patiënten te lang afhankelijk blijven van medicatie die nooit als langetermijnoplossing was bedoeld. De NVA greep het rapport aan om te laten zien wat er wél kan. Een persbericht ging uit en bereikte tal van media.

Bereik NVA persbericht

Steeds meer pijncentra zetten zich in voor betere pijnzorg

Goede pijnzorg begint bij meten. De NVA investeerde in 2025 fors in de infrastructuur van kwaliteitsregistraties zodat duidelijk wordt waar zorg goed gaat, en waar het beter kan. Via gezamenlijke registratie brengen we de dagelijkse praktijk in beeld

Wat helpt patiënten met chronische pijn echt? Die vraag staat centraal in de kwaliteitsregistratie pijngeneeskunde DPPA. Door ervaringen uit de dagelijkse praktijk vast te leggen en te delen, krijgen we als pijnspecialisten beter zicht op wat werkt en waar het anders of beter kan.

In 2024 kozen steeds meer pijncentra ervoor om hieraan bij te dragen. Het aantal deelnemende centra groeide van 34 naar 55 en ook het aantal geregistreerde patiënten nam sterk toe. Dat helpt ons beter te begrijpen wat er gebeurt in de praktijk en wat we van elkaar kunnen leren. De tweede jaarrapportage laat zien welke ontwikkelingen zichtbaar zijn en welke vragen om verdere verdieping vragen.

De pijnzorg is volop in beweging. Er komen nieuwe behandelopties bij en de afwegingen in de spreekkamer worden steeds complexer. Juist dan helpt het om samen gegevens te gebruiken om het gesprek te voeren: waarom doen we wat we doen, en wat betekent dat voor de patiënt? Zo wordt registratie een hulpmiddel om de zorg stap voor stap te verbeteren.

Dit alles is mogelijk dankzij de dagelijkse inzet van pijnspecialisten, verpleegkundigen en andere zorgprofessionals. Door samen te registreren en te reflecteren, bouwen we aan pijnzorg die steeds beter aansluit bij wat patiënten nodig hebben.

Goede pijnzorg begint bij meten

De NVA investeerde in 2025 fors in de infrastructuur van kwaliteitsregistraties zodat duidelijk wordt waar zorg goed gaat, en waar het beter kan.

Richtlijnen herzien en nieuw rondom pijnbehandeling

CRPS Herzien

Geactualiseerde richtlijn voor complex regionaal pijnsyndroom met nieuwe behandelopties.

Zelfmanagement pijn bij kanker Nieuw

Praktische handvatten voor patiënten en zorgverleners bij pijnmanagement in de oncologie.

Volumenormen pijncentra Herzien

Aangescherpte normen voor het volume aan behandelingen per pijncentrum.

Pijndag 2025: over perspectief & realiteit

Op 21 november kwamen pijnspecialisten, onderzoekers en beleidsmakers uit Nederland en België samen in Eindhoven tijdens de Pijndag 2025. In de bijzondere omgeving van DomusDela stond één vraag centraal: wat vraagt goede pijnzorg vandaag van ons? In de gesprekken kwam steeds opnieuw naar voren dat de focus verschuift van uitsluitend genezing naar het ondersteunen van functioneren, vertrouwen en eigen regie van patiënten.

Tijdens een dag vol lezingen en uitwisseling werd de balans gezocht tussen wetenschappelijke inzichten en menselijke ervaring. Van biochemie en neuromodulatie tot palliatieve samenwerking en ongelijkheid in zorg. De bijdragen onderstreepten dat pijnzorg niet alleen een medische uitdaging is, maar ook een relationele en maatschappelijke opgave.

Met bijeenkomsten als de Pijndag brengt de NVA professionals, kennis en perspectieven samen en draagt de vereniging bij aan de verdere ontwikkeling van pijnzorg in Nederland.

Werkbezoek Wieke Paulusma: Aandacht voor vrouwengezondheid en chronische pijn

Tweede Kamerlid Wieke Paulusma (D66) bracht op maandag 11 februari een werkbezoek aan het pijncentrum van Diakonessenhuis in Zeist. Tijdens haar bezoek sprak zij met een team van zorgprofessionals en twee vrouwelijke patiënten over de impact van chronische pijn en de noodzaak van betere pijnzorg. Hun verhalen onderstrepen de noodzaak van betere diagnostiek en behandeling.

Dit werkbezoek volgde op het onderzoek dat wij samen met Ipsos I&O uitvoerden. De resultaten hiervan werden gepresenteerd in de Oplossingsagenda Chronische Pijn in de Tweede Kamer, waarin concrete voorstellen staan voor meer kennis, betere zorg en structurele verbeteringen in pijnbeleid.

Aandacht voor pijn bij publiek, media en politiek